“Zeldzame dier- en plantensoorten dreigen uit te sterven door droogte”, “Klimaatverandering ontregelt winterslaap en voortplanting van dieren”, “In 98 procent van de wereld is het warmer dan in afgelopen twintig eeuwen” – Zomaar een aantal koppen van NU.nl de afgelopen paar weken. Er is geen ontkennen meer aan dat klimaatverandering bestaat, de mens hier een onwijs grote invloed op heeft en er drastische veranderingen moeten komen. Er is één grote vervuiler die veel mensen over het hoofd zien: De vee-industrie. Van alle onduurzame beslissingen die je kunt maken is het consumeren van vlees, zuivel en kaas één van de, al dan niet de allergrootste, veroorzaker van schade aan het milieu. In dit artikel vertel ik je waarom.

Volgens de Verenigde Naties zorgt de vee-industrie voor bijna 15% van de uitstoot van broeikasgassen. 1 De één na grootste bijdrage aan de uitstoot, is meteen ook een gevolg van de vee-industrie; Ontbossing.

Ontbossing

Het grootste gevolg van ontbossing is ontregeling van de koolstofkringloop. Zuurstof, het op één na meest aanwezige type gas in de atmosfeer, absorbeert geen infrarode straling. Het méést aanwezige soort gas in de atmosfeer doet dat juist wel. Je raadt het misschien al, maar dit gas is koolstofdioxide. Ook wel bekend als CO2. Dit zorgt er voor dat de zonnewarmte die de aarde bereikt, steeds minder goed kan worden weerkaatst terug de ruimte in. Gelukkig kunnen bomen CO2 opslaan, maar een boom heeft ook zo zijn grenzen; Er moet dan wel genoeg bos zijn. Ontbossing zorgt logischerwijs al voor minder opslagcapaciteit, maar wanneer bomen dood gaan komt de opgeslagen koolstofdioxide ook weer vrij. Dubbel zo erg dus.

Door ontbossing sterven dieren duizend keer sneller uit dan wanneer mensen niet in beeld zouden zijn. 2 Ontbossing zorgt voor erosie van de bodem en verlies van natuur en bio-diversiteit. De productie van soja en tapioca, gewassen waarvan veevoer vaak wordt gemaakt, zorgen voor ontbossing in landen als Brazilië en Thailand. Ook wordt bos gekapt om runderen te laten grazen. In 2018 waren de helft van alle tropische regenwouden weggevaagd. 3 Buiten dat het voer dat naar het meeste van de dieren gaat verantwoordelijk is voor ontbossing, wordt rundvlees ook vaak naar Nederland geïmporteerd vanuit dezelfde landen waar ontbossing plaatsvindt, zoals Zuid-Amerika. Dan hebben we het nog niet gehad over de insecticiden, onkruidverdelgers en (kunst)mest die voor de gewassen gebruikt worden of de genetische manipulatie van veel van het veevoer. 4

Luchtvervuiling

een kilo rundvlees veroorzaakt meer broeikasgassen en energieverbruik dan drie uur in de auto rondrijden én ondertussen al het licht in je huis aan laten staan. 5 Ook veroorzaakt de vee-industrie veel luchtvervuiling. Dit is niet alleen (fijn)stof dat vrijkomt van de haren, veren, schilfers, mest, en voerdeeltjes, maar ook bacteriën en schimmels van uitwerpselen en voer van de dieren. 6 De ammoniak die vrijkomt reageert overigens ook in de lucht tot fijnstof. In de omgeving van de veehouderij zijn veel bacteriën, bacteriedeeltjes en stankoverlast. 7 Mensen met astma en COPD hebben meer medicatie nodig rond gebieden waar veel vee gehouden wordt. Mensen met gezonde longen blijven ook niet achter; Zij hebben rondom veedichte gebieden veel vaker last van luchtweginfecties en longontstekingen. 1

Oppervlaktewaterverontreiniging

Fosfaat, nitraat en ammoniak zijn stoffen die je in mest kunt terugvinden. Deze stoffen kunnen door regen of wind het grond- en oppervlaktewater verontreinigen. Deze stoffen verzuren de natuur en zorgen voor vermesting, waardoor wilde dieren in zowel het water als op het land overlijden. Om schoon drinkwater te produceren is extra zuivering nodig voor het vervuilde oppervlakte- en grondwater. Door de mest komt ook nog eens veel methaan vrij. Dit produceren herkauwers, zoals koeien, ook terwijl ze hun voedsel aan het verteren zijn. Uit opgeslagen mest komt lachgas vrij. Land bemesten, of dat nu met mest of met kunstmest is, leidt tot uitstoot van lachgas. Beide zijn sterkere broeikasgassen dan CO2.

De veehouderij produceert meer mest dan nodig is voor bemesting van weilanden en akkers. Bepaalde stoffen uit mest, zoals fosfaat, nitraat en ammoniak, kunnen door regen of wind terechtkomen in het grond- en oppervlaktewater. Dit is giftig voor veel wilde (land- en water-)dieren, maar niet voor algen. Deze consumeren de zuurstof uit het water en blokkeren het zonlicht, wat zorgt voor een afname van de biodiversiteit en ook een gevaar vormt voor de menselijke gezondheid. Er zijn wereldwijd honderden zogenaamde dead zones, waar niets anders meer leeft dan alleen een heleboel algen. 8 Voor schoon drinkwater moet het vervuilde oppervlakte- en grondwater extra gezuiverd worden.

Waterverbruik

Vrees niet, het gezuiverde water komt goed terecht. Een varken drinkt zo’n tachtig liter water per dag. Een melkkoe drinkt elke dag zo’n 190 liter. Het kost 15.415 liter water om een kilo rundvlees te produceren. Varkensvlees bijna 6000, kaas zo’n 3100 en schapenvlees ruim 10.000. Ter vergelijking: Het kost 214 liter om een kilo tomaten te produceren en een kilo bananen bijna 800 liter. Het kost tien keer minder water om een kilo brood te produceren (1600 liter) dan een kilo rundvlees. Met aanwakkerende droogte zal er alleen maar meer en meer water nodig zijn. Wist je trouwens dat kledingproductie ook veel water verbruikt?

Plantaardig: Een duurzame keuze

Gezien de staat van de aarde is het belangrijk dat we duurzame keuzes maken en uitzicht hebben op een mooie toekomst voor komende generaties. Een vermindering in vlees-, zuivel- en kaasconsumptie verlaagt je impact op het milieu drastisch. Om helemaal je impact zo klein mogelijk te maken, kun je overwegen veganist te worden. Behalve de milieubesparing bespaar je dan ook nog eens immens veel leed uit (Buiten de gruwelen van de vee-industrie kun je hier bijvoorbeeld lezen over het leed dat achter de kaas- en zuivelketen schuilgaat) en ben je ook veel beter bezig voor je gezondheid. Lees meer handige tips en informatie op de rest van mijn blog, of de websites challenge22.com, VeganWiki of van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme.

bron https://www.nu.nl/klimaat/5968459/zeldzame-dier-en-plantensoorten-dreigen-uit-te-sterven-door-droogte.html

bron https://www.nu.nl/dieren/5969296/klimaatverandering-ontregelt-winterslaap-en-voortplanting-van-dieren.html

bron https://www.nu.nl/klimaat/5970079/in-98-procent-van-de-wereld-is-het-warmer-dan-in-afgelopen-twintig-eeuwen.html

bron https://www.livescience.com/27692-deforestation.html

bron Pendrill F, Persson M, Godar J, Kastner T, Moran D, Schmidt S, Wood R. Agricultural and forestry trade drives large share of tropical deforestation emissions. 2019.

bron Smithsonian Institution. Smithsonian Researchers Show Amazonian Deforestation Accelerating. 2002.

1 Kropman R. Wat is bio-industrie? https://www.npofocus.nl/artikel/7535/wat-is-bio-industrie#!

2 Good K. When the Elephants Go, Will We be the Next to Follow? 2004.

3 Weisse M, Dow Goldman E. The World Lost a Belgium-sized Area of Primary Rainforests Last Year. 2019.

4 Greenpeace. De milieu-impact van vlees en andere dierlijke producten. 2018.

5 Fanelli D. Meat is murder on the environment. 2007.

6 Consumers Union SWRO. Animal Factories: Pollution and Health Threats to Rural Texas. 2000.

7 Kennisplatform Veehouderij. Fijnstof. https://www.kennisplatformveehouderij.nl/fijnstof

8 United States Environmental Protection Agency. The Effects: Dead Zones and Harmful Algal Blooms. https://www.epa.gov/nutrientpollution/effects-dead-zones-and-harmful-algal-blooms

9 The Guardian. How much water is needed to produce food and how much do we waste? 2013.